Tụ điện là gì ?

Tụ điện là thiết bị điện tử được sử dụng rất rộng rãi hiện nay. Tuy nhiên tụ điện là gì, tụ điện có tác dụng gì, cách đo tụ điện như thế nào thì không phải ai cũng biết. Hãy cùng với chúng tôi giải đáp mọi thắc mắc ngay sau đây nhé.

Tụ điện là gì?

tụ điện có tác dụng gì
Tụ điện – linh kiện điện tử phổ biến hiện nay

– Tụ điện chính là một linh kiện điện tử thụ động, được cấu tạo bởi 2 bản cực đặt song song với nhau làm từ giấy thiếc, kẽm hoặc nhôm, chúng được ngăn cách bởi lớp điện môi, có tác dụng lưu trữ năng lượng điện và phóng điện trong một điện trường.

– Điện dung dùng cho tụ điện là những chất không dẫn điện như: thủy tinh, giấy, giấy tẩm hóa chất cách điện như: gốm, màng nhựa, mica… Nhờ có tính không dẫn điện của điện môi mà tủ điện có khả năng tích điện tăng lên.

– Tụ điện ký hiệu là C, viết tắt của từ Capacitor trong tiếng anh.

Phân loại tụ điện

Theo mục đích sử dụng:

– Tụ cố định: loại tụ này có trị số điện dung cố định được in cụ thể trên thân vỏ của tụ điện. Chúng có 2 dạng là tụ có cực và tụ không phân cực. Tụ có cực thì quy định rõ cực tính dương, âm cho 2 chân trụ và được ký hiệu trên thân tụ nên bạn không được đấu sai chân cực tụ. Tụ không phân cực thì hai cực như nhau nên có thể đấu chân tùy ý, chỉ cần quan tâm đến điện áp đánh thủng.

– Tụ biến đổi hay tụ điện xoay: loại này có trị số điện dung điều chỉnh thay đổi được theo mục đích sử dụng.

tụ điện phẳng

Một số loại tụ điện

Theo chất điện môi:

– Tụ hóa: bản cực là những lá nhôm, điện môi là lớp oxit nhôm rất mỏng. Tụ hóa có điện dung khá lớn, điện áp làm việc <500V và có phân biệt cực tính dương, âm.

– Tụ hóa tantalum: có cấu tạo từ tantalum, đặc điểm của nó là kích thước nhỏ nhưng điện dung lớn, điện áp làm việc <100V. Lưu ý: khi đấu nối cần phân biệt cực.

– Tụ giấy: 2 bản cực là những lá nhôm hoặc thiếc, ở giữa có lớp cách điện là giấy tẩm dầu và cuộn là thành ống. Loại tụ này không phân biệt cực tính.

– Tụ màng: có chất điện môi là màng chất dẻo, có 2 loại tụ màng chính là laoij foil và loại được kim loại hóa.

– Tụ gốm: chất điện môi là gốm, tráng trên bề mặt nó lớp bạc để làm bản cực. Đây cũng là loại tụ không phân cực.

– Tụ mica: cấu tạo gồm nhiều miếng mica mỏng được xếp xen kẽ với các miếng thiếc. Ở đây các miếng thiếc lẻ sẽ nối với nhau thành một bản cực và các miếng thiếc chẵn sẽ nối với nhau thành một bản cực.

Cách đo tụ điện

Để đo tụ điện, kiểm tra tụ điện cần dùng đến các loại đồng hồ đo tụ điện như: đồng hồ điền tự, vom… Các bước thực hiện thì tương tự nhau chỉ khác ở chỗ điều chỉnh thang đo trên mỗi loại đồng hồ. Dưới đây là cách đo tụ điện bằng đồng hồ vạn năng:

tụ điện xoay chiều
Đồng hồ vạn năng đo tụ điện

Đối với tụ hóa:

– Cần chỉnh thang đo đồng hồ ở x1Ω đến x100Ω. Lưu ý: điện dung càng lớn thì để thang đo càng thấp.

– Đặt 2 que đo và 2 chân của tụ điện để so sánh độ phóng nạp của 2 tụ. Tiến hành đo nhiều lần cũng như đảo chiều que đo để thu được kết quá khách quan nhất.

– Có 3 trường hợp có thể xảy ra: hai tụ phóng nạp như nhau thì tụ còn hoạt động tốt, tụ phóng nạp kém hơn chứng tỏ tụ đã bị khô còn trường hợp kim lên mà không trở về thì tụ đã bị rò.

Đối với tụ gốm và giấy:

– Đầu tiên bạn chỉnh đồng hồ vạn năng ở thang đo x1KΩ hoặc x10KΩ.

– Đặt 2 que dò vào 2 chân tụ cần kiểm tra và đảo chiều que đo để thu được kết quá chính xác nhất.

– Có 3 trường hợp xảy ra: kim phóng lên một chút rồi về vị trí cũ thì tụ còn tốt, kim di chuyển về vị trí lưng chừng thang đo và dừng lại không về vị trí cũ thì tụ bị dò. Còn kim di chuyển lên 0Ω và không về vị trí cũ thì tụ đã bị chập, đánh thủng.

Tụ điện dùng để làm gì?

– Lọc nguồn đầu vào, đầu ra với các thiết bị như đĩa DVD, đầu thu kỹ thuật số.

– Tụ điện xoay giúp tinh chỉnh rà sóng trên các thiết bị đài radio.

– Tụ điện xoay chiều, tụ điện phẳng, tụ điện cho quạt làm mát, quạt gió…

tủ điện 3 pha
Hình ảnh tụ điện trong bếp từ

– Tụ điện giúp bảo vệ cũng như ổn định công suất âm thanh cho loa.

– Hạ áp trong các mạch đơn giản, kích thước nhỏ không lắp được các cuộn cảm: mạch đèn ngủ, mạch vợt muỗi…

– Được dùng trong các thiết bị chuyển đổi nguồn, chuyển đổi tín hiệu…

– Lọc nhiễu tín hiệu.

– Khử các tia lửa điện trong động cơ điện một chiều.

– Dùng để liên lạc, lọc nguồn điện, thoát tín hiệu, trữ năng lượng…

– Tạo mạch định giờ, mạch phát sóng răng cưa, tích phân…

Trên đây là những kiến thức liên quan đến tụ điện là gì, hy vọng rằng bạn có mình nhiều thông tin bổ ích, ứng dụng trong học tập và trong đời sống.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *